Nawoord

Te voet heb ik een tocht van 2700 km. afgelegd naar Santiago de Compostela, een bedevaartplaats sinds meer dan 1100 jaar. De naam van de stad spookte al jaren door mijn hoofd. Zou ik dat kunnen? Nee, natuurlijk niet, zo sportief was ik al nooit, zo lang zal ik nooit van huis kunnen, zo lang zal ik nooit vrij kunnen krijgen van mijn werk, zox92n onderneming durf ik gewoon niet. Of toch wel?

Het lezen van vele reisverslagen van andere pelgrims vergrootte steeds mijn obsessie. Waarom zij wel en ik niet? Ik besloot het te gaan proberen, en vanaf 1200 dagen voor 1 april 2008 ben ik begonnen af te tellen. Van mijn werkgever kreeg ik alle medewerking, mijn fysieke conditie bleef prima. Mariet had er vooral veel moeite mee, zij was bang dat ons gezamenlijke leven geheel de vernieling in zou gaan. En heel lang geloofde ze ook dat mijn rare ideexebn  wel over zouden gaan. Maar uiteindelijk bleek zij mijn grootste steun in ook de moeilijke dagen.

De grootste vraag bleef of ik zox92n grote tocht wel aan kon. Het beste antwoord daarop bleek uiteindelijk om de vraag maar niet te stellen. Gewoon op weg gaan, elke dag opnieuw, en dan maar zien waar het schip strand. Daarmee werd Santiago niet meer het doel, alleen maar een eindpunt. Het doel werd om elke dag maar gewoon op stap te gaan, alleen, grenzen verleggen, een andere wereld opzoeken, andere mensen ontmoeten, andere culturen zien en leren begrijpen, van de natuur in het voorjaar te genieten, maar vooral om mezelf beter te leren kennen.

Bij de voorbereidingen heb ik heel veel steun ervaren van mijn familie, collegax92s en andere goede vrienden. Mariet en de kinderen kwamen met veel nuttige suggesties van allerlei dingen die ik onderweg nodig zou hebben, Monique hielp mij om een eigen web-side te crexebren, Ton maakte een geweldige wandelstok voor me waarmee ik tevens de honden van mijn lijf zou kunnen houden. Van Cor en Ans kreeg ik veel informatie en lectuur over pelgrimeren. En dan de vele mensen die zeggen dat ik het toch wel niet zal kunnen, hebben mij erg geholpen. Want dat moet je tegen mij  niet vertellen.

In de weken voor mijn vertrek werden er afscheidsbijeenkomsten gehouden voor familie, buren en kennissen alsof ik voor jaren weg zou gaan. En veel presentjes kreeg ik daarbij aangereikt, die overigens meestal niet geschikt waren om mee te nemen, de bagage diende tot een minimum beperkt te worden. De laatste zondag voor mijn vertrek kreeg ik van pastoor Hogenelst de pelgrimszegen tijdens de eucharistieviering in de mooie parochiekerk van Vierakker. Een novenenkaars voor Mariet zou haar kunnen helpen om de eerste 9 dagen van mijn tocht te overbruggen. Een heel fijne ervaring.

Als voorbereiding had ik in februari het Pieterpad gelopen, om de rugzak uit te proberen, mijn tentje, en om mijn conditie uit te testen. Dit is allemaal heel goed gegaan, al  is het Pieterpad in februari ook een eenzaam gebeuren en was ik blij dat ik weer naar huis kon. Als Mariet mij toen gevraagd had om de tocht te bekorten door b.v.  in Vezelay te starten, zou ik dat misschien gedaan hebben.

Het definitieve vertrek was dus op 1 april. Samen met Ans en Cor, die ons een eerste klas treinreis aanboden, heeft Mariet mij naar Maastricht gebracht. Het voelde heel raar om ze daarna ook weer met de trein te zien wegrijden, nu was ik alleen en moest me de komende drie maanden zelf zien te redden. Maar ik voelde mij goed voorbereid.

De tocht zelf was eigenlijk een aaneenschakeling van geweldige ervaringen. Iedere dag was een nieuw hoogtepunt, met enkele gewoon negatieve ervaringen als je merkt dat er ook op de camino geklauwd wordt. Dat verwacht je toch niet van medepelgrims, maar het kwam voor, en niet alleen bij mij.  De eerste weken rugpijn van de zak, pijnlijke kniexebn door enkele vervelende valpartijen in de Ardennen met zijn erg slechte wegen, pas achteraf heb ik hiervan ook de positieve kanten kunnen herkennen. En vooral in Belgixeb en Frankrijk hebben veel mensen mij erg goed geholpen op momenten dat ik dat het meeste nodig had, b.v als ik op het eind van de dag nog geen onderdak had, en ik zo van de straat geplukt werd om ergens te overnachten. Of toen ik fors verdwaald was, ik door een echtpaar met de auto weer op het goede pad gebracht werd. De taal was nauwelijks een probleem, met handen en voeten kom je een heel eind. Frans lezen gaat nog wel, maar verstaan is bijna onmogelijk. Vooral de Fransen hebben veel waardering voor pelgrims, gemeentehuizen en Offices du Touriste of Syndicats d’Initiative deden steeds moeite om mij een voordelig onderdak te verschaffen.

Absolute hoogtepunten waren wel mijn verblijf in Reims, waar ik mijn nieuwe pelgrimspaspoort kreeg, Vezelay met zijn prachtige kathedraal, Nevers waar ik bij Bernadette heb geslapen, Charenton  waar ik hulp kreeg met mijn kapotte schoenen, Periqueux waar ik een gedwongen rustperiode had,  Montreal waar ik mijn zoon Erwin een dagje op bezoek had, en natuurlijk het verblijf in de refuge van St. Jean Pied du Port, aangeboden door Annemarie en Paul.

Dan de tocht door Spanje, nog bijna 800 km., dat  is een heel andere pelgrimstocht. Voortdurend ben je in gezelschap van andere peregrino’s, vanuit echt de hele wereld. Slaapplaatsen vinden is geen probleem meer, elk dorp heeft een opvangplek voor peregrino’s. Vaak slaap ik met grote aantallen op beddenzalen, die ik  in tegenstelling tot andere mensen goed verzorgd vond. Ik zag geen vieze matrassen, voldoende toiletgelegenheden en vaak een restaurant in de omgeving waar voordelig een pelgrimsmenu te krijgen was.  Heel veel vrouwen, meer vrouwen dan mannen lopen de camino,  maken het ook een prettige tocht. En al bleven de wegen vaak slecht, stenen masseren voortdurend de onderkant van de voeten,  de bergen waren vaak  erg  hoog en op het laatst sloeg toch nog de warmte toe, ik had de eerste maanden zox92n conditie opgebouwd dat  dit mij niet meer kon deren. En tien km. meer of minder deed er ook niet meer toe, ik voelde mij beresterk.

Het einde van de tocht, Santiago de Compostela, was meer een deceptie dan een hoogtepunt. Al is het wel een geweldig ontroerend moment om vanaf Monte del Gozo de stad te zien liggen. En de laatste km. naar de kathedraal zal ik niet licht vergeten. De deceptie bestaat er vooral uit dat ik me realiseerde dat het over was al wilde ik best graag naar huis, 90 dagen wandelen deed toch heel wat bij me en ik zou terug moeten naar mijn gewone leven als dat nog mogelijk zou zijn. Maar het doorgaan op x93caminox94 in de rest van mijn leven zal mijn grootste uitdaging worden.

De terugweg naar huis, door de lucht gaat wel erg snel. En de ontvangst op Schiphol, waar mijn broers en schoonzussen klaar stonden om mij welkom te heten, was geweldig. Zomaar even naar Schiphol rijden, alles opzij zetten om broer  te begroeten, wat een familie! En natuurlijk waren Mariet en Richard, met de kleinkinderen ook present, zij brachten mij weer naar de Groenedijk waar de hele buurt klaarstond om mij met muziek in te halen, met  drank en een leuke collage van fotox92s die van internet geplukt waren. Een fijne ervaring, grote boog voor het huis, Anita die het huis prachtig versierd had. Fijn om zo weer thuis te komen, het deed mij erg goed.

Dan is er natuurlijk nog de vraag wat de camino mij gebracht heeft. Heeft het opgeleverd wat ik ervan verwacht had?  En heeft het mijn leven erg veranderd?  Nou, ik ben er geen ander mens door geworden. Wat ik vooral geleerd heb, leef je eigen leven. Doe de dingen die je wilt doen, zodat je later geen spijt krijgt dat je dingen niet gedaan hebt.  Ga de weg die je moet gaan, ultrea, ga door, en ervaar dat je niet alleen bent. Dat je op momenten dat het niet meer gaat, er steeds mensen zijn die je willen helpen. Het is een kunst om die hulp te herkennen en te accepteren, we hebben elkaar nodig, niemand leeft voor zichzelf. En hulp hoeft niet altijd betaald te worden met een wederdienst.  Doorgaan betekent vooral de eerste stap zetten, er is altijd weer een eerste stap, de rest komt daarna vanzelf. En al is de eerste stap nog zo moeilijk, je komt daarmee  wel steeds een stap dichter bij betere tijden. Na regen komt zonneschijn. Ook is het belangrijk het leven te nemen zoals het komt, je hebt het toch niet in de hand. In drie maanden heb ik geen nieuwsberichten gehoord, bijna geen televisie gezien, geen kranten, het zijn allemaal dingen die er niet toe doen. Soms vroegen mensen mij welk weer het de volgende dag zou worden. Maar misschien waren ze nog niet lang genoeg onderweg om te weten dat alle soorten weer zich voordoen in willekeurige volgorde, het doet er totaal niet toe. Zoals voor- en tegenspoed in elk leven zich ook voordoen. Op de camino is de enigste taak die je hebt, doorlopen, steeds verder. En uiteindelijk heb ik ook geleerd dat het geen zin heeft na te denken over allerlei wereldproblemen of andere moeilijke kwesties. Geen overpeinzingen over wie ik ben, wat ik doe op deze wereld,  waarom de wereld in elkaar zit zoals het is,  het zijn zaken die je toch niet kunt bexefnvloeden. De opdracht is alleen verder te gaan op je weg, geen zorgen maken over dit soort zinloze vragen.

Hoewel het niet de bedoeling was om een optocht langs alle mogelijk kerken te houden, ontkom je er toch niet aan. Het gebeurt gewoon, ook omdat kerken vaak de belangrijkste culturele uitingen zijn van eeuwenoude geschiedenis. De kerkdiensten in Spanje deden me heel veel denken aan de kerkdiensten die ik in mijn jeugdjaren hier meemaakte. Wel indrukwekkend, maar niet echt van deze tijd. En lang niet alle pelgrims zoeken de kerkdiensten op, de camino is bepaald geen privilege voor katholieken. Allerlei geloven heb ik op de camino ontmoet. Ieder heeft zo zijn eigen motieven om op tocht te gaan, maar wat we allemaal gemeen hebben is het zoeken naar nieuwe invullingen. Niemand heeft een duidelijk beeld wat de camino zal opleveren. Maar echt dolend door het leven gaan is denk ik toch niet een goede uitgangssituatie om op camino te gaan. Ik denk dat je lichamelijk en geestelijk toch redelijk goed in elkaar moet zitten om de tocht met succes te doen.

Ik vond het fijn om met mijn tocht ook een goed doel te steunen. Het heeft toch een andere dimensie aan mijn camino toegevoegd. En veel mensen hebben hiermee ook laten zien hoezeer ze mijn tocht steunen. Zonder er een echte bedelaarstocht van te maken hebben veel mensen spontaan een bedrag van 1750 euro geschonken. Heel erg hartelijk bedankt, voor iedereen die hieraan heeft meegewerkt.

En hiermee besluit ik mijn verslag over mijn camino. Maar niet zonder nog eenmaal allen te bedanken die mij steeds gesteund hebben met hun reacties of bijdragen op andere wijze. Met name Mariet en de kinderen, Monique, mijn familie, Paul en Annemarie, vele collegax92s en clixebnten, en natuurlijk ook de vele gastgezinnen en medepelgrims die ik mocht ontmoeten. Zonder jullie had ik de tocht waarschijnlijk niet volbracht.

Laren, 17 augustus 2008

Niet meer gelopen.

Vanochtend op tijd uit bed, het liep gesmeerd, taxi was op tijd, en op weg naar het vliegveld. Eerst een vlucht naar Barcelona, een uur in het vliegtuig, en na een halve dag wachten vertrok ik vanuit Barcelona naar Amsterdam. Aankomst half 8. Mariet zou me af halen met Richard en de kinderen, maar heel verrassend stonden ook vier broers en schoonzusters mij op te wachten, jongens, geweldig. Alleen om mij welkom te heten helemaal naar Amsterdam gereden.

Ik zag er nogal haveloos uit, vieze kleding etc, en vooral de baard was voor allen erg indrukwekkend. Yonna had zich er op verheugd om opa terug te zien, maar bij de aanblik schrok ze zo dat ze me niet meer durfde aan te kijken. Erg sneu allemaal, maar later hoor ik dat ze het allemaal toch wel prachtig heeft gevonden. Thian vond het wel erg leuk.

En dan op weg naar Laren, ik kan me laten rijden door Richard, die me de laatste vierhonderd meter uit de auto zet om zelf met Mariet verder te lopen. En in de Groenedijk staan de buren me allemaal op te wachten, samen met de muziek van Hennie en Ineke. Het hele huis is versierd, boog voor de ingang en veel vlaggen en ballonnen. We drinken samen een champagne en wat verdere drank. En zo is het fijn thuis komen, om te ervaren dat de buurt zo meeleeft.

En ik hoop verder echt dat veel mensen samen met mij nog een glaasje willen komen drinken, op a.s. zondag of enig ander moment. Ik ga nu enkele dagen nemen om alles nog eens door me heen te laten gaan, en dan zal ik nog eenmaal een verslagje maken hoe ik dit allemaal heb ervaren en hoe ik dit denk te verwerken. Er is veel gebeurd de laatste drie maanden, zowel met mij als in mijn omgeving, soms ook minder plezierige zaken, die ik allemaal eens goed tot me wil laten doordringen.

Maar voorlopig iedereen, maar vooral Mariet en de kinders en natuurlijk ook Monique van de foto’s, heel heel erg bedankt dat jullie dit voor mij mogelijk hebben gemaakt

Ontvangst door de buurt

9 uur gelopen.

Het leek er eerst niet op, maar de avond in Ribadiso werd toch nog heel fijn. Ik heb gedineerd met drie Duitsers, waarvan een vanuit Frankfurt ook de tocht had gelopen, hij was vanaf 4 april onderweg. Zijn vrouw was vorig jaar op 16 juni zonder voortekenen op 48-jarige leeftijd overleden, hij wil de camino doen om dit verlies te verwerken en dan de draad van zijn leven weer op te pakken. En natuurlijk weer veel over voetbal gepraat, zij zijn erg blij dat Nederland niet meer mee doet, het verhoogt de kansen van de Duitsers aanzienlijk, geven ze eerlijk toe.

De laatste nacht in de alberge weer erg weinig geslapen, ik ben om vier uur opgestaan en nadat het om 6 uur licht begint te worden ga ik onderweg naar Santiago. Ondertussen zijn er al veel pelgrims op stap gegaan, maar ik heb geen zin om in het donker te lopen en een zaklamp heb ik niet meer. Het voelde als een echte intocht, de laatste dag lopen, morgen hoef ik niet meer. Ook al staat er verder niemand langs de weg zoals bij een vierdaagse. Vandaag ben ik alle bars en kerken langs geweest om toch mijn stempelkaarten zoveel mogelijk vol te krijgen, lijkt toch ook wel leuk. In Pedruso staat een Jacobuskerkje, waar stempels te verkrijgen zijn, maar als ik bezig ben te stempelen springt er achter een grote pilaar plotseling een zwarte rok  te voorschijn die toch wel graag een vrijwillige eigen bijdrag van mij wil.

Drinkplaats onderweg naar Santiago, Hier zijn er in Spanje veel meer van.

De weg is een heel stuk langer dan ik  verwachtte en dan in het routeboekje staat, doordat we een grote omweg moeten maken rond het in aanbouw zijnde vliegveld en de autosnelwegen. Maar Santiago komt toch steeds dichterbij, op de laatste berg van de camino, de Monte del Gozo, (berg van de vreugde), kunnen we in de verte Santiago zien liggen. Samen met een Duitse vrouw heb ik hier hand in hand een kwartiertje naar zitten kijken, elkaar vasthoudend, erg mooi. Bij binnenkomst van de stad word ik vereeuwigd door twee Belgische fietsers en dan is het nog een paar kilometer naar het centrum.

Santiago is bereikt

De aardigheid is er dan al vanaf, je loopt door een drukke stad en er is niemand die oog heeft voor een eenzame pelgrim, er komen er dagelijks een aantal honderden voorbij. De gele richtingpijltjes waar ik  zo aan gewend geraakt was ontbreken in de stad ook geheel, voortdurend moet ik vragen of ik de goede weg naar de kathedraal nog wel heb. De laatste kilometer heeft een Engelsman me bij de arm genomen, hij wist wat ik voelde omdat hij twee dagen eerder was aangekomen, ik kon tegen hem uitgebreid uithuilen op het plein voor de kathedraal.

De kathedraal, natuurlijk veel te groot voor mijn fototoestel

De kathedraal zelf is een geweldig imponerend gebouw, wel erg  toeristisch met veel souvenierwinkels en terrasjes. Maar van binnen zijn ze met een grote restauratie bezig, erg veel kabaal, een kerk onwaardig. En ik had plotseling geen zin meer om het grote apostelbeeld met de relieken nog te gaan omarmen, ook daarvoor moet je al in de rij staan tussen vele toeristen.

Op het pelgrimsbureau kan ik mijn compostela afhalen, maar hier gaat het ook erg onpersoonlijk aan toe, mijn gegevens worden in de computer opgeslagen en ik krijg een velletje in de handen gedrukt. Voor een euro kan ik een ronde karton krijgen om het ongeschonden te kunnen meenemen.

En dan weer in de rij staan bij het reisbureau voor een retourticket met de bus naar Finisterre, het eind van de wereld. Drie kwartier wachten met de rugzak op mijn schouders, ik kreeg er steeds minder zin in. En dan zou het ook nog 60 euro kosten, plus een dag langer Santiago. Als een echtpaar, Jan en Aly uit Edam vxf3xf3r mij een vliegreis naar Amsterdan boekt, bedenk ik me dat ik ook veel liever naar huis wil en ik boek ook direct de eerste gelegenheid voor een vlucht naar Amsterdam. Ik kan in hetzelfde hotel als hen overnachten, zodat we samen met de taxi naar het vliegveld kunnen gaan. Aly en Jan hadden nog de nodige problemen om hun fiets vervoerd te krijgen, de vliegmaatschappij wilde zelf hun fietsen inpakken en gingen niet akkoord dat de  fietsenmaker dit al had gedaan. Maar na de nodige extra kosten mochten zij hun fiets toch meenemen.

Jan en Aly uit Edam

En dan nog eens de stad bekeken, op een terrasje voor 4.50 een pilsje gedronken, de kathedraal nog eens opnieuw bezocht, en een vierpersoons pizza met enige moeite toch kunnen verwerken. En dan naar bed, morgen ga ik naar huis.   

De avond in Hospital viel toch nog alleszins mee, ik heb gedineerd met een Engelse vader die met zijn dochter de tocht doet. Tot gisteren waren ze met de fiets, maar ze vonden het te gevaarlijk om op de autowegen te rijden. Maar het lopen valt ze ook erg tegen, ze zijn dit niet gewend en het blijft toch heel veel steigen en dalen over de keien.

Kerkje onderweg waar stempels gehaald kunnen worden, met groot Jacobusbeeld

Van Erwin had ik een SMS dat Nederland toch verloren heeft van Rusland, dus daar kan ik verder niet meer van profiteren. Vanavond Italixeb tegen Spanje, dat belooft weer veel herrie.

Vandaag weer flink doorgelopen, ik zoek nu ook minder contact met anderen. De laatste 100 km. lopen grote groepen Spaanse scholieren of studenten mee, met veel herrie, radio, zij geven toch een ander beeld aan de camino. Ze kunnen er zelfs studiepunten mee verdienen, geloof ik. Maar ik zal er nog maar xe9xe9n dag last van hebben, morgen ga ik naar Santiago, dat durf ik nu wel te zeggen met nog 40 km te gaan.

In de laatste alberge, aan de waterkant, prachtig weer, in Ribadiso. Ernaast een soort duiventil, hier zijn er tallozen van en werden vroeger gebruikt om mais te drogen.

8 uur gelopen.

Na de heel plezierige avond heb ik ook weer goed geslapen tot 5 uur. Daarna van de buitenlucht genoten, het wordt hier midden in de zomer toch pas om zes uur licht. Ben om half zeven vertrokken voor weer een pittige tocht, er was geen ontbijt maar meestal is dat geen probleem, in een van de volgende dorpjes is meestal wel een bocadillo met cafe con leche,(koffie met melk) of colacao (chocolademelk) te krijgen. Een pittige dag, er moet nog steeds veel geklommen worden en ook het dalen valt vaak erg tegen, het gaat dan te hard naar beneden. En al begon de dag in mist, later wordt het weer erg warm. In Portomarin flink inkopen gedaan voor de laatste dagen, veel chocoladerepen die het altijd goed doen en fruit.

Een primitieve werkschuur, en een echtpaar op het aardappelveldje, man duwt en vrouw trekt ezel.

Om half vier was ik op mijn volgende adres, onderweg niet erg veel meegemaakt, al zie ik wel weer de Deense vrouwen in Portomarin, zij waren met de bus gekomen en blijven dit nog even doen. Er zijn best wel veel mensen die af en toe een dag met de bus doen, anderen ergeren zich er aan maar je moet het toch voor jezelf doen. Ik begin nu ook erg veel bezig te zijn om naar Santiago te gaan, voorheen was het belangrijker om onderweg te zijn. De alberge in Hospital stelt niet veel voor, er is niets te doen, alleen een beddenzaal en in de omgeving een restaurant, zelfs geen stoel om even buiten te zitten. Ik heb er de eerste helft van de voetbal gezien.

Vandaag ben ik over de grens van de 100 km gegaan, het gaat nu in snel tempo. Wel begeeft mijn  camera het verder, ik kan er geen fotoxb4s meer mee maken, maar nu heb ik nog wel mijn mobiele telefoon, die ook dienst kan doen als fototoestel.

8 uur gelopen

In Oxb4Cebreiro trof ik geen Nederlanders, wel veel Fransen en Duitsers die enthousiast waren over hun voetbalresultaten, al kunnen we er trouwens nooit iets van zien, in de alberges is geen televisie of radio. De refuge is geheel nieuw, jammer dat het nog niet zo werkt dat er ook warm water is. Om te douchen is het water zo koud als water maar kan zijn. We zijn op de top van een berg, en de zonsondergang is dan geweldig mooi.

Drinkplaats in San Xill, direct na Triacastella

En vanaf half zeven weer verder onderweg. Het gaat vandaag voornamelijk bergafwaarts, al zijn er ook steeds weer behoorlijke klimmetjes. In Hospital tref ik Madelon, een Ned. vrouw die vanaf maart al onderweg is vanuit Nederland met haar sleepkarretje.

ik mag even het sleepkarretje van Madelon gebruiken                                                                  

Ik ben enkele uren met haar opgelopen, een afdaling van 15 km, gemiddeld 7 procent omlaag,, maar dat leverde me wel rugpijn op, ik moest me toch erg afremmen. Erg leuk om met haar op te trekken, we hebben veel gemeen en ik wil haar nog graag eens terugzien. Maar ze neemt meer tijd voor de camino, dus ik ben toch maar verder gelopen. Ik heb besloten om op maandag aan te komen in Santiago, dat betekent steeds veertig km lopen. Het was warm vandaag, vooral nu we in de lager gelegen gedeeltes komen, al is het nog wel steeds ongeveer 500 meter hoog.

Het gebied Gallicixeb is erg arm, veel oude boerderijen en kleine dorpjes, vaak zonder een geasfalteerde weg, weitjes met 6-8 koeien, mannen en vrouwen zijn vaak met de hooivork aan het werk, anderen plukken kruiden langs de weg, erg oude en vervallen huizen, en overal veel mest op de weg en op de erven. Een vrouw bood ons pannekoeken aan onderweg, ze was erg blij dat we daar een paar centen voor over hadden. Dit zal ik niet licht vergeten. Iets voor Sarria, Carbalal, vind ik een particuliere alberge, geheel nieuw, iets duurder dan de andere, maar erg plezierig, we zijn er met 8 mensen, twee Deense vrouwen waarvan een erg veel pijnklachten heeft, ze laat zich de volgende dag met de bus vervoeren. De eigenaar heeft een voortreffelijke maaltijd klaargemaakt, ruim voldoende voor ons allemaal, en veel wijn, een sterk drankje om af te sluiten. En xb4s avonds konden we nog langere tijd buiten zitten.

De particuliere alberge van Carbalal

9 uur gelopen.

Grensovergang naar Gallicie, de laatste provincie

Een rustige avond in Cacabalos, er waren maar enkele bekenden, zoals Maria en Ludmilla, die met de bus gekomen waren, zij hadden voetproblemen. Soms hoor je mensen wel eens mopperen over de busreizigers, dat zouden geen echte pelgrims zijn. Wat een onzin, ieder doet het op zijn eigen manier en naar eigen draagkracht. Er zijn veel mensen die zich zelf, of de bagage een dag laten vervoeren, maar hun inspanning is waarschijnlijk niet minder. Ik hou meer van lopen zolang ik kan. Maar deze dag heb ik 50 km gelopen en dan zijn alle bekenden verder wel achtergebleven. Een fantastische alberge, met tweepersoonscabines, dus geen last meer van snurken, en dat levert mij in ieder geval een goede nachtrust op.

                                            Landschap bij de overgang naar Gallicixeb

Vandaag weer schitterend weer. Wat ik eerder in de tocht zo gemist heb komt nu volop aan bod. In de dalen is het meer dan 30 graden, maar op de top van de bergen is aanmerkelijk meer wind die ook wel fris aanvoelt. En we zijn nog steeds erg hoog in de bergen. Volgens het boekje zou het de zwaarste tocht worden, maar ik heb er geen problemen mee. Al zijn de laatste 10 km. behoorlijk steil omhoog over een erg slechte weg. Elke twee km. is weer een ander  klein dorpje, waar weer drinken is te krijgen. De tocht eindigt op Oxb4Cebreiro, een heel bekende plaats op de camino, maar er wonen maar 50 mensen die allemaal een hotel of restaurant of souvenierwinkel hebben. Er is geen postkantoor dus iedereen die daar iets naar toe gestuurd heeft zal dit waarschijnlijk weer terug krijgen.

Ik ben nu in Gallicixeb, een erg arme provincie van Spanje, autonoom, een eigen taal en ook de plaatsnamen hebben allemaal een andere dan de echte Spaanse naam. De dorpjes lijken op vooroorlogse gehuchten, houten werktuigen, de pelgrimage heeft hier nog niet veel rijkdom gebracht. De herberg heeft weer een grote zaal, verdeeld in gedeeltes. Ik slaap met twee Amerikanen en een Griek en wat Spanjaarden. Bijna allemaal hebben ze spierpijn van het klimmen en dalen, er wordt volop gesmeerd met allerlei hulpmiddeltjes. De laatste 5 km. was ook uitermate moeilijk, bijna voortdurend traplopen over de keien van 400 naar 1300 mtr. Maar daarvoor waren ook veel leuke dingen: het gaat goed met het Ned. elftal, ik heb mijn oranje  tea- shirt aan en oogst veel waardering voor ons voetbal, vooral van de Spanjaarden, die het shirt direct herkennen. Ik kan nog veel plezier aan mijn shirt beleven, als Nederland maar goed blijft voetballen.

De kelk en de hostie waar in 1300 een wonder mee gebeurde, wijn en brood veranderden in vlees en bloed.

Oxb4Cebreiro is vooral bekend omdat hier in de 13de eeuw een wonder gebeurde, de hostie en de wijn veranderden in vlees en bloed en dit wonder is geloof ik ook erkend in de kath. kerk. Het is een symbool geworden ook in de Gallicische wapen.

Rustpause voor een bar in Ambasmestas

10 uur gelopen.

Opnieuw was het weer de mooiste dag van de camino. Onderweg konden we kersen plukken, bomen die langs de weg staan kunnen daarvoor gebruikt worden en langs de weg moet je een beetje ruim nemen, anders is alles al weg. Voor een pelgrim moet je wat over hebben, dat is ook al eeuwenoud. En het staat in de bijbel, dat een reiziger niet veel nodig heeft, hij verdient het dat hij aan voedsel en drank geholpen wordt. En verder ging de route steil omhoog, richting crux ferro, waar ik om 8 uur al was, er waren nog maar weinig mensen, terwijl hier overdag vaak bussen met toeristen komen. Een Nederlands vriendenpaar op de fiets, die ik gisteren in Rabanal had ontmoet, komen gelijktijdig aan, en ze kunnen mooi een foto van mij maken.

Hier sta ik op de berg ellende en andere emotionele zaken die mensen allemaal hebben achtergelaten

Snel daarna bereikte ik het hoogste punt van de camino, 1530 mtr., en daarna weer afwisselend dalen en klimmen, de route blijft hoog tussen 1000 en 1300 meter. Daarna Ponferrada, een grote stad, de laatste voor Santiago met veel pelgrimsziekenhuizen van vroeger en veel kerken, sommige heb ik bezocht maar ze lijken veel op elkaar, veel opsmuk. Wel mooi maar ik heb er genoeg gezien. Daarna nog een tweede etappe er achteraan gedaan, het was prachtig weer en ik hou wel van de zon nu die er eindelijk volop is. En op deze hoogte heb je er niet echt last van, zweet verdwijnt snel weer. Ik ben vandaag alleen op stap, kan Keld niet bereiken en om langs de weg te gaan staan tot hij langs komt is ook geen doen, ik denk dat hij beter zijn eigen tempo kan lopen en dan vindt hij zonder problemen wel nieuwe kennissen.

                    Alleen tweepersoonscabinettes, ideaal

De alberge waar ik aankom is nieuw in zijn soort, alleen tweepersoonscabines dus geen last meer van snurken. Het menu in Cacabalos was voor mij niet genoeg, ik heb er gelijk een tweede achteraan besteld, ik geloof niet dat de kelner dit waardeerde maar ik heb de energie hard nodig, vandaag bijna 50 km gelopen. Ik zou me ook nog kunnen laten masseren, er zijn twee fysiotherapeuten maar de dame doet alleen de vrouwelijke klanten, dus heb ik het toch maar overgeslagen, ik ga me niet door een man laten strijken. En eindelijk eens een goede nacht gehad, ik begin het te leren.

Riviertje de Cacabalos, kraakhelder water

9 uur gelopen

De camino gaat verder – ook na nauwelijks slapen – maar lopen kan altijd en gewoon wat oppervlakkige contacten houden de stemming erin. Ik tref weer een Nederlander, weer een Henk met zijn vrouw waar ik een tijd mee samen loop en later een Duitse man die met zijn dochter loopt, hij heeft restverschijnselen van een attaque en praat wat moeilijk.

De  kathedraal van Astorga, klein stuklje van een immense kerk

Vandaag prachtig weer, veel zon maar draaglijke temperaturen, een beetje wind. Ik loop nu alleen zonder Keld, later hoor ik dat hij weer kontakt zoekt maar ik kan hem niet bereiken. En opnieuw in een alberge terecht gekomen met keurige voorzieningen, heb ik eigenlijk steeds zo gevonden en mensen die zeggen dat het vaak een zwijnenstal betreft hebben behoorlijk ongelijk, of zijn heel veel meer luxe gewend. Maar ook zij weten dat ze op een zaal terecht komen, waar meer mensen slapen.

Morgen gaat de camino over de hoogste berg, 1500 meter, hoger dan de overtocht over de Pyrenexeben, waar ook het crux ferro staat, waar pelgims een meegebrachte of symbolische steen neerleggen om de last die ze in hun leven met zich dragen af te leggen. Maar we lopen nog steeds over de Spaanse hoogvakte, gemiddeld steeds tussen 800 en 1000 meter. Na deze berg gaat de camino omlaag, om over enkele dagen nog eenmaal weer hoog te gaan, in de buurt van O Cebreiro. Maar mijn conditie laat wel wat toe.

De duitse vader en dochter.

Het eind begint langzaam in zicht te komen, nog 250 km, en dan begin je je af te vragen of de camino je gebracht heeft wat je ervan verwacht had. Een moeilijke vraag, ik weet niet wat ik ervan verwachtte en al helemaal niet wat het me gaat opleveren. Maar ik geloof niet dat het mijn leven heel erg veel gaat veranderen, het is een beleving voor het leven, zeker zal me die altijd bij blijven. Maar ik kom er op terug.

                                               Vogelnesten in bergwand Santa Catalina

10 uur gelopen

Het avondgebed gisteren bij de nonnen meegemaakt, samen bidden en zingen, alle 50 pelgrims waren aanwezig, al zullen de meeste weinig van het Spaans begrepen hebben. Alle nationaliteiten werden genoemd die aanwezig waren. Ook Anja uit Apeldoorn, vanuit Nederland komen lopen, was in de herberg. Voor haar gaat het leven na de camino wel veranderen, ze is gehuwd en heeft man en drie kinderen, die tijdens haar tocht een nieuw huis gekocht hebben en ondertussen verhuisd zijn.

Met Keld op een plein in Leon

Het slapen op de grote zaal met allemaal snurkende mannen was weer verschrikkelijk, niet om aan te horen, ik heb lange tijd buiten gezeten.

En vanochtend zat ook alles tegen, er was geen post op de correos, hoewel ik zeker weet dat Monique de fotokaartjes wel 14 dagen geleden heeft opgestuurd. Dat betekent voorlopig geen nieuwe fotoxb4s meer. Maar ik ga me geen nieuwe teleurstellingen oplopen, poste restante werkt niet en ik kan wel fotoxb4s maken. Dus ik verwacht gewoon niets meer, kan het ook niet tegen vallen. Ook heb ik afscheid moeten nemen van Keld, hij had al enkele dagen een pijnlijke gezwollen voet en hij wilde blijven lopen in zijn eigen tempo, lijkt mij ook goed want anders zou hij zich mogelijk forceren om mij bij te houden, waardoor nog meer stuk zal gaan. Jammer, het was een goede vriend geworden de laatste twee weken, ik zal hem zeker weer ontmoeten. Maar alleen is het ook wel lekker lopen.

Mensen denken soms dat je tijdens het lopen je leven gaat evalueren, of over je zonden gaat nadenken, niets is minder waar, je denkt gewoon nergens aan. Soms ervaar je de geur van bloemen en het prachtige landschap, maar meestentijds staan je gedachten helemaal stil, je denkt gewoon helemaal niet. Hoeft ook niet, het enigste wat je moet doen is je voeten optillen en vooruit zetten, de rest gaat vanzelf. Je laat de wind wat door je haren waaien, en nu mijn baard, je kijkt wat rond en let op dat je je voeten goed neerzet om niet over de keien te vallen. Af en toe maak ik een praatje, meestal oppervlakkig, soms iets verdergaand, en verder geniet ik gewoon van de vrijheid.

Ik ben nu weer aangekomen in een alberge dat verzorgd wordt door Belgische vrijwilligers. Ook Anja is hier weer en Henk uit Deventer die sinds St. Jean onderweg is. En een Zwitserse Nederlander, die uit Zwitserland is komen lopen. Dus steeds meer Nederlandse inbreng.

En ik heb voor mezelf wat te eten klaargemaakt, witte bonen in tomatensaus met stukjes worst, en pudding na. En de o zo nodige fles wijn, ik hoop dat ik daar snel weer vanaf ben als ik thuis ben.

Pelgrimswas in Orbigo Zo kun je toch gemakkelijk iets "kwijtraken"